GOZ

Gospodarka o obiegu zamkniętym

GOZ, czyli Gospodarka o Obiegu Zamkniętym (ang. Circular Economy) to świat, w którym wszystko, co ma określoną wartość, krąży w zamkniętych cyklach, przy jak najmniejszym marnowaniu zasobów.

To zrównoważone podejście do życia prywatnego i do gospodarki, które pozwala na podnoszenie innowacyjności i konkurencyjności biznesu, nie zmniejszając standardu naszego życia, a wnosząc do niego nowe rozwiązania i pomysły.

To rzeczywistość, w której – przy zachowaniu warunku wydajności – wartość dodana surowców, materiałów i produktów jest maksymalizowana, ilość wytwarzanych odpadów jest minimalizowana, a te, które powstają, zagospodarowywane są w najlepszy dla środowiska i gospodarki sposób.

Wyobraź sobie dowolny produkt i umieść go na powyższym schemacie. W GOZie ważne jest, aby spojrzeć na cały cykl życia. Produkt powinien być tak zaprojektowany, żeby nadawał się do życia w zamkniętym obiegu. Już na tym etapie projektant powinien przewidzieć w jaki sposób produkt będzie „przechodził” przez kolejne etapy swojego życia. Powinien zostać także wyprodukowany zgodnie ze wskazówkami projektanta, z materiałów przyjaznych środowisku oraz w procesie, który jest wydajny materiałowo i energetycznie. Konsumpcja to sposób i czas, w jakich wchodzi się w posiadanie produktu, a potem go używa, to także możliwości jego ulepszania, wydłużania życia, zastępowania i naprawiania. Bardzo często produkt w pewnym momencie staje się odpadem albo wytwarza odpady. Ważne jest, aby we właściwy sposób je zebrać i zagospodarować, dzięki czemu odpady przerobione zostaną na dobrej jakości surowce wtórne. W idealnym świecie GOZu cykl życia produktu jest zamknięty. Natomiast w świecie realnym prawie zawsze część odpadów wypada z obiegu, a dostarczana do niego jest też jakaś część surowców z zewnątrz.

W zrozumieniu czym jest GOZ pomóc może także pokazanie czym jest jego przeciwieństwo, czyli gospodarka linearna.

Gospodarka linearna

Gospodarka linearna jest rzeczywistością, w której ważne jest tylko to, co tu i teraz. Bez oglądania się na to skąd się to wzięło i co się stanie, kiedy już się tego pozbędziemy. Ten sam produkt, który wykorzystałeś do zobrazowania sobie cyklu życia GOZ wyobraź sobie teraz na poniższym schemacie.

Pierwsza osoba wydobywa surowce potrzebne do wytworzenia produktu. Kolejna go produkuje. Potem przychodzi moment, kiedy ty – jeżeli jesteś w tym gronie konsumentem – produkt wykorzystujesz. Kiedy już ci nie jest potrzebny lub nie nadaje się do dalszego używania, wyrzucasz go, a ktoś kolejny ma za zadanie pozbyć się odpadów, na które się on zamienił. Każda z osób największą uwagę przywiązuje do tego, co dzieje się na jednym etapie życia produktu i w niewielkim stopniu ma wpływ na pozostałe. W ten sposób surowce i energia są marnowane, a środowisko wykorzystywane w sposób niezrównoważony i zaśmiecane.